KuZeNLeRiN MeKaNı
 
AnasayfaSSSAramaKayıt OlGiriş yap
Arama
 
 

Sonuç :
 
Rechercher çıkıntı araştırma
En son konular
» Nick Fabrikası :D
tarafından CeZæhra Çarş. Haz. 10, 2009 2:29 pm

» Jean-Christophe Grangé
tarafından CeZæhra Çarş. Haz. 10, 2009 2:24 pm

» Şarkıcıya İnanmıştım Şarkıya Değil
tarafından CeZæhra Çarş. Haz. 10, 2009 2:16 pm

» Ceza - Paydos
tarafından ExenForum.Net Salı Haz. 09, 2009 5:38 pm

» Kan Grubunuz
tarafından CeZæhra Paz Mayıs 31, 2009 11:27 am

» Need For Speed: Shift Tüm Araba Ve Yol Listesi
tarafından CeZæhra Paz Mayıs 31, 2009 11:24 am

» 2 Türk Vatandaşında "Domuz Gribi" Vakasına Rastlandı
tarafından CeZæhra Paz Mayıs 31, 2009 11:21 am

» Alaturka Mavzer - Sokak İşleri [Full Albüm]
tarafından CeZæhra Paz Mayıs 31, 2009 11:19 am

» Windows Vista SP2 Kullanıcılara Sunuldu
tarafından CeZæhra Paz Mayıs 31, 2009 11:11 am

» Portable GreenBox Logo Maker 2.0
tarafından yandakli Perş. Mayıs 28, 2009 12:15 pm

Tarıyıcı
 Kapı
 Indeks
 Üye Listesi
 Profil
 SSS
 Arama
Forum
Reklam Bölümü
Ekim 2017
PtsiSalıÇarş.Perş.CumaC.tesiPaz
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     
TakvimTakvim
Anket

Konuya puan ver
 

İham (Îyhâm) Sanatı

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
Yazar Mesaj

Yeni nesil üye
avatar



Yaş : Kayıt tarihi : 25/10/08 Mesaj Sayısı : 58 Rep Kademesi: Yeni nesil üye
Nerden : İş/Hobiler : Lakap :
Rep sistemi
Aktiflik:
25/100  (25/100)
Başarı Puanı:
20/100  (20/100)
Güçlülük:
30/100  (30/100)
EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu

MesajKonu: İham (Îyhâm) Sanatı   Salı Ekim 28, 2008 3:32 pm

İki ya da ikiden fazla anlamı olan bir kelimeyi bir mısra ya da beyit
içinde bütün anlamlarını kastederek kullanma sanatıdır. Ancak bu
yaparken beytin genel anlamıyla, kelimenin çeşitli anlamları arasında
yakın bir ilgi kurmak gerekir.
Îhâmın kelime anlamı vehme,
şüpheye, kuruntuya, tereddüde düşürmektir. Yani şair kelimeyi öyle
kullanır ki okuyucu o kelimenin bütün anlamlarıyla şiiri anlayabilir,
anlamlandırabilir. Dolayısıyla; okuyan, şair bu kelimeyi acaba hangi
anlamda kullandı diye tereddütte kalabilir yada her okuyucu o kelimeyi
(îhâm yapılan kelimeyi) şairin kendi anladığı anlamda kullandığını
vehmeder, düşünür.

Her gelen rind kanar zevke bu mecliste Kemâl
Cânib-i rahmete son çektiği sâğarla döner
Yahya Kemâl
Sâğar : kadeh
Beyitte
geçen “kanar” kelimesinde îhâm sanatı vardır. Zira kelimenin aldanmak
ve doymak, kanmak şeklinde iki anlamı vardır ve beyit bu iki anlamın
hangisiyle açıklanırsa açıklansın anlamlı olur.
“Kanar” kelimesini
“aldanmak” anlamında alırsak beytin anlamı şu şekilde okur : “Kemâli,
her gelen rind bu mecliste zevke aldanır ve rahmet tarafına, son
çektiği kadehle döner.”
“Kanar” kelimesini “kanmak ve doymak”
anlamında aldığımızda ise beytin anlamı şu şekilde olur : “Kemâl, her
gelen rind bu mecliste zevke doyar, kanar (ve) rahmet canibine son
çektiği kadehle döner.”

Her ne dem lutf eyleyüp bezmi müşerref eylesen
Ehl-i bezm ayağına yüz sürmeğe âmâdedir.
Bu
beyitte îhâm sanatı “ayak” kelimesi ile yapılmıştır. Ayak, hem bacağın
“bilekten sonraki kısmı” hem de “kadeh” anlamındadır. Bu iki anlam da
beytin genel anlamıyla uyumludur.
Ayak kelimesini “bacağın bilekten
sonraki kısmı” anlamında alırsak beytin anlamı şu şekilde olur : “(Ey
sevgili) Ne zaman lutf edip içki meclisine şeref versen, oradakiler
senin ayağını öperek saygı göstermek için (ayaklarına kapanmak için)
(hazır) beklemektedirler.” (Kelimeyi bu anlamda aldığımızda hitap
sâkiyedir. Zirâ ayak sâkiye ait bir organdır.)
Ayak kelimesini
“kadeh” anlamında aldığımızda ise beytin anlamı şu şekilde olur: “Ne
zaman lutf edip içki meclisine şeref versen oradakiler senin getirdiğin
kadehe ?? senin içinde bulunduğun kadehe yüzlerini sürmek için hazır
beklemektedirler.” (burada kelime kadeh anlamında alındığı için hitap
hem sakiye hem de kişileştirme (teşbîh) yoluyla şarabadır.)

Taştîrimiz bu râyede az çok bahâ bulur
Bâkî kalır sahîfe-i âlemde âdımız
Bâkî
Bâkî : Şair Bâkî; sonsuz, ebedî
taştîr : Besleme; bir başka şaire ait bir gazelin her beytinin arasına aynı vezin ve kafiye üçer mısra eklemek.
BAZI NOTLAR :
Îhâm sanatını, kendisi ile benzerlikler gösteren tevriye ve kinâye sanatları ile karıştırmamak gerekir.
Îhâm
sanatında kelimenin gerçek anlamları üzerinde durulur ve beyitte ikisi
de anlamlıdır. Tevriye sanatında iki gerçek anlamlı ama uzak anlam
kastedilir.
Tevriye sanatı da îhâm sanatı gibi kelimenin iki gerçek
anlamı üzerine kurulur ancak tevriyede kelimenin uzak, dolaylı anlamı
kastedilir. Îhâmda ise anlamların ikisi de yakın anlamlıdır ve şiire,
beyte uyar.
Îhâmı kinâyeyle de karıştırmamak gerekir. Çünkü kinâyede
kelimenin birkaç gerçek alamı değil, gerçek ve mecazlı anlamı bir arada
kullanılır ve özellikle mecazlı anlamı kastedilir.
Îhâm-ı Tenâsüb :
Birkaç anlamı olan bir kelimenin dize yada beyit içinde kastedilmiş
yada vehmedilmiş -ki buna diğer başka bir kelimeyle işaret vardır-
söylenmemiş anlamıyla, öteki kimi kelimeler arasında anlam ilgisi
kurmaktadır. Bu sanat adından ve tanımından da anlaşılacağı gibi îhâm
ile tenâsüp sanatının birleşmesiyle olur.

Mihr solmazsın bana rahm eylemezsin bunca kim
Sâye tek sevdâ-yı zülfün pây-mâl eyler beni
Fuzûlî
Beyitte
“mihr” kelimesinin sevgi anlamı beytin genel anlamıyla ilgilidir. Zirâ
sâye-i zülfün derken senin saçının gölgesi şeklinde sevgili muhataptır.
Fakat “mihr”in bir de güneş anlamı vardır ve kastedilmemiştir. Sâye
(gölge) sözcüğüyle de “mihr”in güneş anlamının ilgili olması îhâm-ı
tenâsüb sanatını doğurur.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
Yazar Mesaj

İham (Îyhâm) Sanatı

Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var: Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
KuZeN FoRuM :: GENEL KÜLTÜR :: Edebiyat -
Bedava forum kurmak | © phpBB | Bedava yardımlaşma forumu | Suistimalı göstermek | Kendi blogunuzu yaratın